Wiktionary:ቻይንኛ ሷዴሽ

ከWiktionary
Jump to navigation Jump to search

የቻይና ልሳናት ሷዴሽ[አርም]

የሷደሽ ዝርዝር፦ አማርኛፑቶንግኋ (መደበኛ ወይም «ማንዳሪን»)፣ ጓንግዶንግኛ (ይውኛ ወይም «ካንቶኒዝ»)፣ ደቡብ ሚንኛ (አሞይ)፣ ሃካጋን ቻይንኛጥንታዊ ቻይንኛ

  • የቻይንኛ ቃላት የሚለያዩ በአናባቢተነባቢ ብቻ ሳይሆን ሦስተኛው መለያ ዜማ ነው። ይህ ካርታ የቃላት አናባቢዎችና ተነባቢዎች ድምጽ (ያሕል) በፊደል ሲያሳይ፣ ዜማው ግን እዚህ አልተመለከተም።
  • «ጥንታዊ ቻይንኛ» ከ1000 ዓ.ም. በፊት የነበረው አጠራር እንደ ሆነ ይገመታል።
ቁ#. አማርኛ ፑቶንግኋ ጓንግዶንግኛ ሚንኛ ሃካኛ ጋን ጥንታዊ
1 እኔ ጛይ *ጛ
2 አንተ፣ አንቺ ነይ *ናዕ
3 እርሱ ቈይ ችየ *ኢይ
4 እኛ ዎምን ጞ ተይ ጉን ጞ ሊ *ጛይዕ
5 እናንተ ኒምን ነይ ተይ ሊን ን ተው ን ሊ *ናዕ
6 እነሱ ጣምን ቈይ ተይ ኢን ኪ ያ ተው ችየ ሊ
7 ይህ፣ ይህች ፅዕ ድዕ
8 ያ፣ ያች *ፓይዕ
9 እዚህ ፅሊ ኒ ቶው ችያ ያ ቪ ኮ ሥዩ
10 እዚያ ናሊ ኮ ቶው ህያ ከ ቪ ኸ ሥዩ
11 ማን ሠይ ፒን ኮ ሥያን-ላንግ ማን ጚን ሆ ኮ *ዱክ
12 ምን ሥንመ ማት ሥያን-ሚዕ ማክ ከ ሢ ሊ *ጋይ
13 የት ናሊ ፒን ቶው ቶ-ዊ ና ቭዊ ሆ ሥዩ *ጋይ ትቓዕ
14 መቼ ሥንምሥሖው ከይ ሢ ሥም-ሚ-ሢ-ጹን ናይ ሢ ቺ ሥር *ልዕ
15 እንዴት ጽንመ፣ ዙኸ ይው ሆ ዙ-ሆ ጝዮንግ ኤ ሎንግ *ና ጋይ
16 አይ... ም ም ሃይ ፑት ፑት ፑት *ፕዕ
17 ሁሉ ስዎዮው ጭውን ፖው ሶ-ዑ ጭዮን ጱ ጪ ሉንግ ቁንግ *ግርም
18 ብዙ ትዎ ጽወይ ማን ቶ *ታይ
19 አንዳንድ ዪሥየ ችት-ኳ ኢት ተው ጻክ ፓ ጽር
20 ጥቂት ሣው ሥዩ ችዮ ሰው ትያክ ትያክ ጽር *ተውዕ
21 ሌላ ጪታ ቀይ ጣ ኪ-ጣን ናንግ ጞይ ጵየት ኮ *ስላይ
22 አንድ ያት ችት ኢት ኢት *ዒት
23 ሁለት እር *ኒስ
24 ሦስት ሳን ሳም ሳን ሳም ሳን *ስሩም
25 አራት ስዕ ሥይ ስር *ስሊስ
26 አምስት *ጛዕ
27 ትልቅ ታይ ጣይ ጣይ *ላትስ
28 ረጅም ጫንግ ፅወንግ ትንግ ፆንግ ማንግ *ንትራንግ
29 ሰፊ ቋን ፉት ቋን ቆን ቈት *ኳንግዕ
30 ወፍራም ሖው ሃው ካው ኸው ኸው *ጡር
31 ከባድ ፆንግ ፁንግ ታንግ ፁንግ *ንትሮንግዕ
32 ትንሽ ሥያው ሥዩ ስወይ ሰው *ሰውዕ
33 አጭር ቷን ትውን ቶን ቶን *ጦርዕ
34 ጠባብ ፃይ ጻክ ወዕ ፃክ ሃት *ንክረፕ
35 ቀጭን ፓው ፖክ ፖዕ ጶክ ጶክ *ቕይ
36 ሴት ኒውዘን ንወይ ያን ሉ-ዢን ኚ ቃክ *ንራዕ
37 ወንድ ናንዘን ናም ያን ላም-ዢን ናም ላን ቃክ *ንም
38 ሰው ዘን ያን ላንግ ጚን ኚን *ኒንግ
39 ልጅ ሐይጽዕ ሳይ ሎው ግን-አ ሰ ጚን ኤ ሢ ኲ *ጽዕ
40 ሚስት ጪጽዕ ሎው ጶ ፑ ጝዮንግ ላው ጶ *ጭይ
41 ባል ፃንግፉ ሎው ኩንግ አንግ ሎ ኩንግ ላው ኩንግ *ፕራ
42 እናት ሙጪን ሞው ጻን ቡ-ጪን አ መ ኞንግ *ምዕ
43 አባት ፉጪን ፉ ጻን ሁ-ጪን አ ፓ *ንፕራዕ
44 እንስሳ ቶንግዉ ቱንግ ማት ቶንግ-ቡት ቱንግ ቩት ጠው ሳንግ
45 ዓሣ ይው ጝ ኤ *ጛ፣ ጝራ
46 ወፍ ንያው ንዩ፣ ጽወይክ ችያው ትያው ኤ ጭዮክ ጽር *ጢውዕ
47 ውሻ ኮው ካው ካው ክየው ኤ ክየው *ኰንዕ
48 ቅማል ሥዕ ሳት ሳት ሰት ሰት *ስሪት
49 እባብ *ዕላይ
50 ትል ፆንግ ያው ያን ጣንግ ፁንግ ኤ ፁንግ ኚ ጽር *ምቅርርዕ
51 ዛፍ ስው ጭዩ ሱ ኤ *ምሆክ
52 ደን ሰንልን ሳም ላም ስም-ልም ሰም ሊም ሊን ጽር *ክርም
53 በትር ሡፅዕ ጭዩ-ኪ ኪ ጥያው ሱ ምየው ጽር *ምትራንግዕ
54 ፍሬ ሥወይኰ ሳንግ ኰ ጽዊ-ኮ ስዊ ኮ ኰ ጽር *ምሊት
55 ዘር ፆንግጽዕ ጹንግ ጪ ቺንግ-ቺ ጹንግ ጹንግ ጽር *ቶንግዕ
56 ቅጠል ዪፕ ህዮዕ ያፕ የት ጽር፣ ዮክ *ላፕ
57 ሥር ከን ካን ኩን ኪን ተው *ቅን
58 የዛፍ ልጥ ሡጲ ሥው ጰይ ጭዩ-ጰ ሱ ጲ ሱ ጲ
59 አበባ *ቕውራ
60 ሣር ፃው ፆው ፃው ፃው *ጩዕ
61 ገመድ ሥንግ ሢንግ ሶዕ ሶክ ስርን ጽር፣ ሶክ *እምርንግ
62 ቆዳ ጰይ ጲ ፉ *ምፓይ፣ ምፕራይ
63 ሥጋ ጾው ዩክ ባዕ ጝዩክ ኙክ *ክርይ
64 ደም ሢወ ህውት ኊዕ ህየት ሥዮት፣ ዎንግ *ሚክ
65 አጥንት ኳት ኩት ኩት ጠው ኩት ጠው *ቁት
66 ስብ ፅፋንግ ዪ ፎንግ፣ ፈይ ቺ-ሆንግ ፊ ኙክ *ኪይ
67 ዕንቁላል ታን ታን ጣን ጣን *ጡር
68 ቀንድ ፅያው ኮክ ካክ ኮክ ኮክ *ክሮክ
69 ጅራት ወይ መይ ፓ *ምይዕ
70 ላባ ዩማው ይው ሞው ችያው-ምንግ ፅዮክ ጽር ማው *ጒራዕ
71 ጽጉር ጦውፋ ፋት፣ ሞው ጣው-ምንግ ጠው ና ሞ ጠው ፋት *ዕማው
72 ራስ ጦው ጣው ጣው ጠው ላው ቆክ *ሉዕ
73 ጆሮ እርትዎ ዪ-ጻይ ሂን-ቃንግ ጚ ኩንግ ኦ ታው *ዕንዕ
74 ዐይን የንፂንግ ጛን ባክ-ችዩ ሙክ ጹ ጛን *ዕምሩክ
75 አፍንጫ ፐይ ጲን ጲ ኩንግ ጲት ኩንግ *ምቢትስ
76 አፍ ጽወይ ጽወይ ፅዊ ጾይ ቅየው *ቅሮዕ
77 ጥርስ ያፅዕ ጽዊ-ቂ ጛ ጪ *ምግራ
78 ምላስ ሢት፣ ለይ ቺዕ ሳት ማ ሰት ጠው፣ ጸው ፃይ *ምላት
79 ጥፍር ፅፅያ ጪ ካፕ ቺንግ-ካዕ ሱ ካፕ ችየት ካት ጽር
80 እግር ፅያው ኰክ ክዮክ ችዮክ ኩ *ጾክ
81 ባት ጥወይ ጥወይ ጥዊ ክዮክ ቢ ችዮክ ጳንግ ኩት *ሕኑይዕ
82 ጉልበት ሳት ጣው ቃ-ጣው-ኡ ጪት ጠው ቅየት ሰት *ሲት
83 እጅ ሦው ሳው ጭዩ ሥዩ *ኑዕ
84 ክንፍ ዪክ እክ ኢት የክ ፖንግ፣ ፅር ካት *ግርፕ
85 ሆድ ቱጽዕ ጦው ፓክ-ቶ ቱ ሢ ጡ ሊ *ምጣዕ
86 ሆድቃ ጫንግጽዕ ኖይ ጾንግ ትንግ-አ ፑክ ንዊ ፆንግ ልራንግ
87 አንገት ፖጽዕ ከንግ አም-ኩን ክያንግ ኪን ችያንግ *ከንግዕ
88 ጀርባ ፐይ ፕዊ ቃ-ችያዕ-ጵያ ፖይ ኖንግ ፒ ችያክ *ጵክስ
89 ጡት፣ ደረት ሥዮንግፑ ሁንግ ህንግ-ቃም ህዩንግ ፑ ሥዩንግ ጱ *ኖዕ
90 ልብ ሥንጻንግ ሳም ሥም-ጾንግ ሢም ፆንግ ሢን *ስም
91 ጉበት ካንጻንግ ኮን ኳን-ጾንግ ኮን ኮን *ስቃር
92 ጠጣ ያም ልም ሢት ጭያክ *ቅርምዕ
93 በላ ጭዕ ሢክ ችያዕ ሢት ጭያክ *ምልክ
94 ነከሰ ያው ጛው ጛው *ደትስ
95 ጠባ ሡንሢ ቃፕ፣ ጭውት ሱዕ ቂፕ ቺት *ፅፕ
96 ተፋ ጦው ጵዊ ጵዊ *ጣዕ
97 አስታወከ ኦው አው አው የው ጝየው *ቕሮዕ
98 ነፋ ጭወይ ጽወይ ፆይ ፅዊ *ቓስ
99 ተነፈሰ ሑሢ ፉ ቃፕ ሆ-ቅፕ ፉ ቂፕ ጠው ጪ *ስክ
100 ሳቀ ሥያው ሥዩ ጭዮ ሰው ሥየው *ስላውስ
101 አየ ቃን ኪን፣ ጣይ ቋን ቆን ሞንግ *ቀንስ፣ *ጣዕ
102 ሰማ ጢንግ ጠንግ ጥያን ጣንግ ጥያንግ *ሙን
103 አወቀ ፅታው ጻይ ሥየው ተት *ትሬ
104 አሠበ ሥያንግ ስወንግ፣ ናም ሥዩን ሥዮንግ ሥዮንግ *ንምዕ
105 አሽተተ ሥዩ ጻው፣ ማን ጲን ፑን ሥዩንግ *ቑዕስ
106 ፈራ ክያን ፎት *ኡይስ
107 አንቀላፋ ሥወይ ስወይ፣ ፋን ቁን ሶይ ቁን *ቺምዕ
108 ኖረ ዉድ፣ ሳንግ ዋዕ ፋት ዎት *ስረንግ
109 ሞተ ስዕ ሰይ ስር *ሲይዕ
110 ገደለ ሳት ጣይ ሳት ሳት *ሥራት
111 ተዋጋ ታፅያ ጻንግ ሥዮ-ጳዕ ሥዮን ታ ካንግ ጾንግ *ቶክስ
112 አደነ ታሌ ታ ሊፕ ጳዕ-ላዕ ታ ልያፕ *ራፕ
113 መታ ጳዕ ቆክ *ቂክ
114 ቈረጠ ጭየ ጪት፣ ጪን ጭየት ጭየት ክየ *ጦንዕ
115 ሠነጠቀ ጲቃይ ጰክ ሆይ ጷ-ኲ ፃን ኮይ ፃክ *ሥክ
116 ወጋ ፅዕ ጪ፣ ጻፕ ጭዩክ ቱክ *ቸክ
117 ጫረ ፅዋ ኳት *ቚራት
118 ቆፈረ ፅወ ኳት ኩት የት ለው *ጎት፣ *ጉት
119 ዋኘ ዮውዮንግ ያው ስወይ ሥዩ-ጽዊ ጭዩ ስዊ ዋን ስዊ *ጒራንግዕስ
120 በረረ ፈይ ፈይ *ዕፕር
121 ተራመደ ጾው ሃንግ ክያን ጸው ሃንግ፣ ጸው *ዕግራንግ
122 መጣ ላይ ላይ ላይ ሎይ ላይ *ርክ
123 ተኛ ጣንግ ጦንግ፣ ፋን ጦንግ ቁን *ጞይስ
124 ተቀመጠ ጽዎ *ጆይዕ
125 ቆመ ፃን ቀይ ጻም ጻም *ክርፕ
126 ዞረ ፅዋን ጭውን ዋት ጾን ተው *ምትሮንዕ
127 ወደቀ ልዎሥያ ቲት ላክ-ሎዕ ትየት *ምልሩትስ
128 ሰጠ ከይ ቃፕ፣ ፐይ ኪፕ ላክ *ፓስ
129 ያዘ ጛክ፣ ጻ ጠዕ ቮክ ቅየን *ቲፕ
130 ጨመቀ ከፕ ሉት ልየት
131 ፈተገ ዞው ፃት ሏን *ጽህራት
132 አጠበ ሳይ ስወይ *ስርዕ
133 አበሰ ማት ጭት ፃት ሞት *ልህክ
134 ሳበ፣ ጐተተ ላይ ቅዩ ላይ *ሊንዕ
135 ገፋ ጥወይ ጥወይ ሳክ ጥዊ ሱንግ *ጡይ
136 ጣለ ትዩ ተው ታን ትዩ ትያንግ *ዾ
137 አሠረ ፓንግ ፖንግ ፓክ ፖንግ ጥያክ *ምቀክስ
138 ልብስን ሰፋ ፈንግ ፉንግ፣ ልውን ፓንግ ፉንግ ልየን *ምብሮንግ
139 ቆጠረ ሶው ሥያው ሶን *ስሮዕ
140 አለ ሥዎ ሥውት፣ ኮንግ ኮንግ ሶት *ጓት
141 ዘፈነ ጫንግ ፅወንግ ጭዩን ፆንግ ፆንግ *ካይ
142 ተጫወተ ዋን ዋን ስንግ ጝዋን ኘክ
143 ተንሳፈፈ ፋው ጳው
144 ፈሰሰ ልዩ ላው ላው ልዩ ልዩ *ሩ
145 በረደ ጽየፒንግ ኪት ፒንግ ክየት-ፒንግ ክየን ቱንግ ለን
146 አበጠ ጵንግፃንግ ጳንግ ፅወንግ ጶንግ-ቷ ጾንግ ሥዩንግ
147 ፀሐይ ጣያንግ ጣይ ይወንግ፣ ያት ጣው ጣይ-ዮንግ፣ ዝት-ጣው ጚት ጠው ኚት ጠው *ዕኒት
148 ጨረቃ የልያንግ ይውት ልወንግ ገዕ-ንዩ ጝየት ኮንግ ኞት ኰንግ *ጝዋት
149 ኮከብ ሢንግ ሢንግ ጪን ሰን ኤ ሥያንግ ጽር *ሥጨንግ
150 ውኃ ሥወይ ስወይ ጽዊ ስዊ ስዊ *ስቱርዕ
151 ዝናብ ይው *እጒራዕ
152 ወንዝ
153 ሐይቅ *ጋ
154 ባሕር ሐይ ሆይ ሃይ ሆይ ሃይ *ምዕ
155 ጨው የን ዪም የም ያም የን *ራዕ
156 ድንጋይ ሥዕ ሰክ ችዮዕ ሳክ ኩ ሳክ *ዳክ
157 አሸዋ *ሥራይ
158 አቧራ ጭንቱ ጻን ጦ-ሁን ጪን ፎይ *ድርን
159 መሬት ቲጭዩ ተይ ቃው ተ-ክዩ ቲ ክዩ *ጣዕ
160 ደመና ዩን ዋን ሁን ዩን ኢን *ጒን
161 ጉም ሞው *ክምሮክስ
162 ሰማይ ጥየን ጢን ጢን ጥየን ጥየን *ሊን
163 ንፋስ ፍንግ ፉንግ ሆንግ ፉንግ ፉንግ *ፕርም
164 አመዳይ ሥወ ሥውት ሰዕ ሥየት ሥዮት
165 በረዶ ፒንግ ፒንግ ፒንግ ፐን ፒን
166 ጢስ የን ዪን ሁን የን የን *ቒን
167 እሳት *ቚይዕ
168 አመድ ኈይ ፍዊ ፎይ *ምዕ
169 ተቃጠለ ሣው ሥዩ ህያን ሰው ልየው *ቡን
170 መንገድ ሎው *ዕራክስ
171 ተራራ ሣን ሳን ሷን ሳን ሳን
172 ቀይ ሖንግ ሁንግ አንግ ፉንግ ፉንግ *ትቕራክ
173 አረንጓዴ ልው ሉክ ልክ ልዩክ ልዩክ *ንሥረንግ
174 ቢጫ ኋንግ ዎንግ ቮንግ ዎንግ *ንኳንግ
175 ነጭ ፓይ ፓክ ጰዕ ጳክ ጳክ *ብራክ
176 ጥቁር ኸይ ሃክ ኸት *ምክ
177 ሌሊት የዋን የ ማን አም-ሢ አም ጱ ጠው ያ ሊ *ጋክስ
178 ቀን ፓይጥየን ፓክ ጢን፣ ያት ጣው ዥት-ሢ ጚት ሢ ጠው ኚት ሶንግ *ዕኒት
179 አመት ንየን ኒን ጝየን ኘን *ስቛትስ
180 ሙቅ ውኗን ንውን ሥዮ-ሎ ሰው ኖን ለት ፎ *ኡን
181 ቅዝቃዛ ልንግ ላንግ፣ ቱንግ ኳን ሆን ሆን፣ ላንግ *ዕጋን
182 ሙሉ ማን ሙን ማን ኤ ሞን
183 አዲስ ሥን ሳን ሥን ሢን ኤ ሢን *ዕሲን
184 አሮጌ ላው ሎው፣ ካው ላው ቅዩ ኤ ጭዩ *ዕሩዕ
185 ጥሩ ሐው ሆው ሆ ኤ ችየን *ቑዕ
186 መጥፎ ኋይ ዋይ ጳይን ሆ ኤ ዋን *አክ
187 በስባሳ ላን ላን ፃው-ኗ ፋይ ተ ጞክ ላን *ብሮዕ
188 እድፋም ጻንግ ጾንግ፣ ዉ ጾው ላዕ-ሳፕ ታፕ ቲ ጛ ጻ *ቊራ
189 ቀጥተኛ ፅዕ ጪክ ትት ጪት ፒት ፅርት
190 ክብ የን ይውን ኢን የን ሎ ዮን
191 ስለታም ዝወይሊ ለይ ላይ ፊ ቋይ *ንራምዕ
192 ደደብ ቱን ትወይን፣ ኳት ቱን አን ጡን ኳት ጣን *ጡር
193 ለስላሳ ኳንግኋ ዋት ክንግ-ኩት ቫት ታት ዋት
194 እርጥብ ሥዕ ሳፕ ሥፕ ሢፕ ላት ስርት *ቒፕ
195 ደረቅ ካን ኮን ጻው ችየው ኮን *ቃር
196 ትክክለኛ ትወይ ዪንግ ቆክ፣ ጛም ትዮዕ ትዊ ኤ ትዊ ጠው *ተንግስ
197 ቅርብ ፅን ቃን ኩን ቅዩም ኤ ጦን ጪን *ንክርዕ
198 ሩቅ የን ይውን ህንግ የን ኤ ላው ዮን *ዕጓንዕ
199 ቀኝ ዮው ያው ችያን ጻንግ ፕየን ዩ ሥዩ *ጒእስ
200 ግራ ጽዎ ጾ ፕየን ጾ ሥዩ *ፃይዕ
201 በ... ጻይ ሃይ ፃይ ታው፣ ፀ
202 በ... ውስጥ ጻይ... ሊ ልወይ ሚን ቲ... ላይ ቲ... ቲ ፖይ ሊ ሥዩ
203 ከ... ጋር ከን ካን፣ ጡንግ ካፕ ዩንግ ጡንግ ታው
204 እና ይው፣ ጡንግ ካፕ ክየን *ምርፕ
205 ቢ... (ኖሮ) ዙኰ ይው ኰ ና-ሢ ካ ሢ የው ሢ
206 በ... ምክንያት ይንወይ ያን ዋይ ኢን-ዊ ኢን ቪ ኢን ዊ
207 ስም ሚንግጽዕ መንግ ምያን ምያንግ ኤ ምያንግ *ዕመንግ